Kooperatifler tacir midir? (Yargıtay İBK 2020/2 E., 2021/3 K.)

Yapı kooperatifleri kâr amacı gütmeyen, üyelerine konut sağlamaya yönelik yapılardır. Bu yüzden uzun süre tacir sayılıp sayılmayacakları tartışıldı. Sorunun cevabı faizden ihbar şekline, cezai şarttan basiretli tacir yükümlülüğüne kadar pek çok sonucu belirliyor.

Künye

  • Kurul: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu
  • Esas / Karar: E. 2020/2, K. 2021/3
  • Karar tarihi: 12.11.2021 (karşı oy var)
  • Resmî Gazete: 01.04.2022, sayı 31796
  • Bağlayıcılık: 2797 sayılı Yargıtay Kanunu m.45 uyarınca Yargıtay genel kurulları, daireleri ve adliye mahkemeleri için bağlayıcıdır.

Tek cümlede sonuç

Kooperatifler, yapı kooperatifleri de dahil olmak üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir sayılır.

Uyuşmazlık neydi?

Türk Ticaret Kanunu m.16, ticaret şirketlerini tacir sayar ve m.124 kooperatifleri ticaret şirketleri arasında sayar. Buna karşılık bazı Yargıtay daireleri, özellikle yapı kooperatiflerinin kâr amacı gütmediğini ve üyelerine hizmet ettiğini öne sürerek bunları tacir saymıyordu. Daireler arasındaki bu ayrılık nedeniyle konu içtihadı birleştirmeye götürüldü.

Kararın özü

  • Kanun, kooperatifi açıkça ticaret şirketi olarak saymıştır; ticaret şirketleri de tacirdir.
  • Kâr amacı gütmeme veya üyelere hizmet amacı, kanunun açık hükmü karşısında tacir sıfatını ortadan kaldırmaz.
  • Karara karşı oy yazısı eklenmiştir.

Uygulamada ne değişti?

  • Tacirlere özgü kurallar uygulanır: Basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü (TTK m.18/2) ve tacirin ödeyeceği cezai şartın fahişliği nedeniyle indirilememesi (TTK m.22) kooperatifler bakımından da gündeme gelir.
  • Faiz ve ihbarlar: Ticari işlerde uygulanan faiz kuralları ve tacirler arası ihbarlarda aranan şekil (TTK m.18/3), kooperatifin taraf olduğu ilişkilerde değerlendirilmelidir.
  • Sözleşme hazırlığı: Yükleniciler, tedarikçiler ve kooperatif yönetimleri sözleşmelerini bu sonuçları dikkate alarak kurmalıdır.

Dikkat

Kooperatifin tacir sayılması, her uyuşmazlığın ticari dava sayılacağı anlamına gelmez. Örneğin kooperatif ile üyesi arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda hangi kuralların uygulanacağı ve görevli mahkeme, ilgili kanun hükümlerine göre ayrıca belirlenir.

İlgili

Önemli Kararlar serisi, Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesinin uygulamayı belirleyen kararlarını kısa bilgi kartları hâlinde aktarır. Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kaynak: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 12.11.2021 tarihli ve E. 2020/2, K. 2021/3 sayılı kararı, Resmî Gazete 01.04.2022, sayı 31796; 6102 sayılı TTK m.16, m.18, m.22, m.124.

Paylaş
LinkedIn X WhatsApp E-posta