Sözlük
Sayfalarda altı noktalı çizgiyle gösterilen terimlerin üzerine gelerek veya dokunarak kısa açıklamasını görebilirsiniz. Bütün terimler burada bir arada.
- Ara ödeme
- Tasfiye bitmeden, ileride alacağınız nihai tutardan düşülmek (mahsup edilmek) üzere yapılan avans niteliğinde ödeme.
- Arabuluculuk
- Taraflar arasında, tarafsız bir arabulucu eşliğinde yapılan uzlaşma görüşmesi. Ticari alacak ve tazminat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
- Baro sicili
- Her avukatın bağlı olduğu baroda kayıtlı sicil numarası. Avukatlık yapan herkesin kaydı, ilgili baronun veya Türkiye Barolar Birliği'nin levha sorgusundan doğrulanabilir.
- Dağıtıcı
- Fon paylarını size satan banka veya aracı kurum. Hesabınız ve işlem kayıtlarınız bu kuruluştadır; ödeme de bu hesaba gelir.
- e-YATIRIMCI
- MKK'nın, kendi adınıza kayıtlı fon paylarını ve hesap hareketlerini görebildiğiniz ücretsiz portalı (eyatirimci.mkk.com.tr).
- El koyma
- Soruşturma veya kovuşturma sırasında, delil olarak kullanmak ya da ileride müsadere edebilmek için bir malvarlığının geçici olarak kişinin tasarrufundan alınması.
- Haksız fiil
- Hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla başkasına zarar verilmesi. Zarar veren, zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49).
- Hizmet kusuru
- Bir kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi. İdarenin tazmin sorumluluğunun temel dayanağıdır (Anayasa m.125).
- Husumet
- Davanın kime karşı açılacağı. SPK'nın görevleriyle ilgili tazminat davalarında husumet, personele değil Kurul'a yöneltilir (SPKn m.133/4).
- İptal davası
- Hukuka aykırı olduğu ileri sürülen bir idari işlemin ortadan kaldırılması için idare mahkemesinde açılan dava. Genel süre 60 gündür (İYUK m.7).
- Kanun teklifi
- TBMM'ye sunulmuş ama henüz kanunlaşmamış metin. Genel Kurul'da kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanmadan uygulanmaz; metin bu süreçte değişebilir.
- KAP
- Kamuyu Aydınlatma Platformu (kap.org.tr). Fonlara ilişkin resmî duyuruların yayımlandığı yer.
- Katılan
- Ceza davasında savcının yanında yer alan suçtan zarar gören. SPK Kanunu'ndaki suçlarda kanun, katılan sıfatını Kurul'a tanıyor (SPKn m.115/2).
- Katılma payı
- Yatırım fonundaki payınızı gösteren sermaye piyasası aracı. Fon tasfiye edildiğinde ödeme, sahip olduğunuz katılma payı oranında yapılır.
- Mahsup
- Daha önce yapılan bir ödemenin, sonradan yapılacak ödemeden düşülmesi. Ara ödeme, nihai ödemeden mahsup edilir.
- MKK
- Merkezi Kayıt Kuruluşu. Sermaye piyasası araçlarının kim adına ne kadar tutulduğunu kayıt altında tutan kuruluş. Tasfiyede pay sahipliği MKK kayıtlarıyla doğrulanır.
- Mutabakat
- Tasfiyeyi yürüten banka ile MKK'nın, kimin kaç pay sahibi olduğunu ve hesaplardaki kısıtlamaları karşılıklı olarak doğrulaması. Ödeme ancak mutabakatı tamamlanan hesaplara yapılır.
- Müsadere
- Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ve kazançların, mahkeme kararıyla sahibinden alınması.
- Müterafik kusur
- Zarar görenin de zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunması. Mahkeme bu durumda tazminatı indirebilir.
- Müteselsil sorumluluk
- Birden fazla sorumlunun her birinden zararın tamamının istenebilmesi. Ödeyen, diğerlerine payı oranında başvurur.
- Net yatırım tutarı
- Fona fiilen yatırdığınız paradan, fondan çektiğiniz paranın düşülmesiyle bulunan tutar. MKK hesaplar. Ara ödemenin üst sınırı bu tutara göre belirlenir.
- Nitelikli yatırımcı
- Serbest fon alabilen yatırımcı statüsü. Talebe dayalı statü için aranan finansal varlık eşiği 18.12.2025'te 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye çıkarıldı.
- Para piyasası fonu
- Kısa vadeli, likiditesi yüksek araçlara yatırım yapan fon türü. Fon türü tek başına anapara güvencesi sağlamaz.
- Portföy saklayıcısı
- Fon varlıklarını ayrı bir hesapta saklayan ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu kontrol eden kuruluş. Yükümlülüğünü yerine getirmezse pay sahiplerine verdiği zarardan sorumludur (SPKn m.56/2).
- Portföy yönetim şirketi (PYŞ)
- Fonu kuran ve yöneten şirket. Kanuna göre fonu, katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde yönetmek zorundadır (SPKn m.52/3). Bu sitede "kurucu" olarak da geçer.
- Serbest fon
- Yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilen, genel yatırım sınırlarına daha az bağlı fon türü. Tasfiyedeki 131 fonun büyük çoğunluğu serbest fondur.
- SPK
- Sermaye Piyasası Kurulu. Tasfiye kararını veren ve süreci denetleyen düzenleyici kurum. Kanuna göre zarar tazminine kendisi karar vermez.
- Takyidat
- Hesaptaki paylar üzerindeki rehin, haciz, ihtiyati tedbir gibi kısıtlamalar. Tasfiyede bu kısıtlamalar mutabakat sırasında ayrıca tespit edilir.
- Tam yargı davası
- İdarenin bir işlemi veya eylemi yüzünden zarara uğrayan kişinin, zararın ödenmesi için idare mahkemesinde açtığı dava.
- Tasfiye
- Fonun varlıklarının satılarak nakde çevrilmesi ve elde edilen tutarın katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılarak fonun sona erdirilmesi.
- TEFAS
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu. Fon paylarının farklı banka ve aracı kurumlar üzerinden alınıp satıldığı ortak platform; Takasbank işletir.
- TMSF
- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. Kriz kapsamında gönüllü iade hesapları TMSF adına açıldı; kanun teklifinde sorumlulardan tahsilat görevi de TMSF'ye veriliyor.
- Tüketici işlemi
- Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi (tüketici) ile ticari ya da mesleki amaçla hareket eden kişi arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem. Tüketici işlemlerinden doğan davalara tüketici mahkemesi bakar.
- Valör
- Bir alım veya satım talimatının hangi günün fiyatıyla ve hangi gün sonuçlanacağını belirleyen tarih.
- Yatırım fonu
- Yatırımcılardan toplanan parayla, portföy yönetim şirketinin kurduğu ve tüzel kişiliği olmayan mal varlığı (SPKn m.52/1). Fonun mal varlığı, yöneten şirketin mal varlığından ayrıdır.
- Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)
- Bir yatırım kuruluşunun size ait parayı veya menkul kıymeti teslim edememesi halinde, kanuni sınır içinde tazmin yapan kurum. Piyasa fiyat hareketlerinden doğan zararları karşılamaz (SPKn m.84/2).
- Zamanaşımı
- Bir alacağın dava yoluyla istenebileceği süre. Süre geçtikten sonra karşı taraf zamanaşımını ileri sürerse talep reddedilir.
- Zımni ret
- İdareye yapılan başvuruya kanuni süre içinde cevap verilmemesi. Bu durumda başvuru reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi işlemeye başlar.
- Örtülü kazanç aktarımı
- Bir fonun, ilişkili kişilerle piyasa koşullarına aykırı işlemler yaparak malvarlığını azaltması ve kazancı bu kişilere aktarması. SPKn m.21 ile yasaktır.
Sorunuz mu var?
Bu yazılar genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuza ilişkin sorularınızı iletişim bölümünden veya e-posta ile iletebilirsiniz.
Av. Dr. Mustafa Aykanat · Ankara Barosu Sicil No 43042 · Yenimahalle, Ankara